Mục lục bài viết chuẩn SEO: lợi ích, cách tạo table of content trong WordPress

Mục lục bài viết chuẩn SEO (table of content) là danh sách các mục trong bài, đặt gần đầu trang, mỗi dòng là một liên kết nhảy tới đúng phần tương ứng. Với bài dài, mục lục giúp người đọc biết bài có gì và đi thẳng tới phần mình cần. Với công cụ tìm kiếm, các điểm neo trong bài có thể trở thành đường dẫn tới đúng một đoạn trên kết quả tìm kiếm.

Bài này giải thích lợi ích thật của mục lục, cách tạo mục lục trong WordPress bằng plugin hoặc bằng tay, cách đặt ID cho điểm neo, và những trường hợp không cần mục lục.

Mục lục bài viết chuẩn SEO là gì

Về kỹ thuật, mục lục gồm hai phần. Phần thứ nhất là các heading trong bài (H2, H3) được gắn thuộc tính id, ví dụ <h2 id="cach-tao-muc-luc">. Phần thứ hai là danh sách liên kết trỏ tới các id đó, dạng <a href="#cach-tao-muc-luc">. Khi người đọc bấm, trình duyệt cuộn tới heading tương ứng và đường dẫn trên thanh địa chỉ có thêm phần #cach-tao-muc-luc.

“Chuẩn SEO” ở đây không phải một tiêu chuẩn Google đặt ra. Nó chỉ có nghĩa là mục lục được dựng bằng HTML thật, liên kết đọc được, heading bên dưới có cấu trúc hợp lý, và không gây khó chịu cho người đọc trên điện thoại.

Lợi ích thật của table of content

• Điều hướng: người đọc quét mục lục trong vài giây để quyết định có đọc tiếp không và đọc phần nào. Bài hướng dẫn dài, bài so sánh, bài tổng hợp được lợi nhiều nhất.
• Lộ cấu trúc bài: viết mục lục buộc người viết nhìn lại dàn ý. Nếu mục lục trông lộn xộn, bài cũng đang lộn xộn.
• Liên kết sâu trên kết quả tìm kiếm: Google có thể hiển thị liên kết “Đọc thêm” (Read more) trong đoạn trích, đưa người dùng tới một phần cụ thể của trang. Tài liệu Google Search Central về đoạn trích nêu các điều kiện giúp tăng khả năng này, xem mục bên dưới.
• Chia sẻ đúng đoạn: người đọc có thể sao chép liên kết kèm #id để gửi cho đồng nghiệp đúng phần cần xem.

Mục lục không phải yếu tố xếp hạng được Google công bố. Nó cải thiện trải nghiệm đọc và giúp máy hiểu cấu trúc trang, những thứ gián tiếp có lợi. Đừng kỳ vọng thêm mục lục là bài tự lên hạng.

Google nói gì về liên kết tới một phần của trang

Trong tài liệu về đoạn trích (snippet), Google định nghĩa liên kết sâu “Đọc thêm” là liên kết trong đoạn trích dẫn người dùng tới một phần cụ thể trên trang, và đưa ra ba cách tăng khả năng xuất hiện:

1. Nội dung phải hiển thị ngay cho người đọc, không giấu sau phần thu gọn hay giao diện dạng tab.
2. Không dùng JavaScript để ghi đè vị trí cuộn của người dùng khi trang tải.
3. Nếu trang dùng History API hoặc đổi window.location.hash khi tải, phải giữ lại phần hash trong URL, vì xóa nó làm hỏng liên kết sâu.

Ba điểm này là lý do nên kiểm tra plugin mục lục trước khi dùng. Một số theme hoặc plugin cuộn mượt bằng JavaScript và xóa phần # khỏi URL, hoặc giấu nội dung bài vào các tab. Google không bắt buộc bạn có mục lục; mục lục chỉ là cách tự nhiên để bài có sẵn các điểm neo.

Cách tạo mục lục trong WordPress

Có ba cách phổ biến, chọn theo quy mô website:

Dù dùng cách nào, sau khi đăng hãy bấm thử từng dòng mục lục trên cả máy tính và điện thoại, xem trang có cuộn đúng chỗ và URL có giữ phần # không.

Đặt anchor ID cho đúng

• Không dấu, chữ thường, gạch ngang: cach-tao-muc-luc thay vì Cách_tạo_Mục_Lục. ID có dấu vẫn chạy nhưng khi sao chép sẽ bị mã hóa thành chuỗi khó đọc.
• Ngắn và ổn định: nếu bạn sửa câu chữ heading, cân nhắc giữ nguyên ID để liên kết người khác đã chia sẻ không bị hỏng.
• Không trùng lặp: hai heading cùng ID khiến liên kết nhảy sai chỗ. Plugin tự sinh ID thường thêm hậu tố số, nhưng vẫn nên kiểm tra.
• Heading đúng cấp: mục lục phản ánh cấu trúc heading, nên H3 phải nằm dưới H2 tương ứng. Bài heading trong SEO là gì giải thích cách xếp cấp heading hợp lý.

Khi nào không cần mục lục

• Bài ngắn, chỉ vài đoạn hoặc ít hơn bốn mục H2. Mục lục lúc này chỉ đẩy nội dung chính xuống thấp.
• Trang dịch vụ, trang đích cần dẫn người đọc theo một mạch thuyết phục, không muốn họ nhảy cóc tới phần giá hay phần liên hệ trước khi hiểu dịch vụ. Tuy vậy, trang dịch vụ rất dài vẫn có thể dùng một thanh điều hướng ngắn.
• Trang sản phẩm đã có bố cục chuẩn: ảnh, giá, mô tả, đánh giá. Người mua đã quen vị trí các phần này.
• Tin tức ngắn: người đọc đọc từ trên xuống, không cần điều hướng.

Cách quyết định nhanh: mở bài trên điện thoại và cuộn thử. Nếu phải cuộn nhiều màn hình mới tới phần cuối, và người đọc có lý do để tìm một phần cụ thể (bảng so sánh, bước hướng dẫn, câu hỏi thường gặp), mục lục đáng có. Nếu bài đọc hết trong vài lần cuộn, bỏ mục lục đi thì trang gọn hơn.

Lỗi hay gặp với mục lục

• Mục lục quá sâu: đưa cả H4, H5 vào khiến danh sách dài hơn cả một màn hình điện thoại. Thường chỉ cần H2, cùng lắm thêm H3.
• Mục lục dính cố định che nội dung trên điện thoại. Nếu dùng mục lục nổi, cho phép thu gọn và đừng chiếm quá nhiều chiều cao.
• Mục lục dựng hoàn toàn bằng JavaScript sau khi trang tải. Thường Google vẫn xử lý được JavaScript, nhưng HTML tĩnh chắc chắn hơn và nhẹ hơn.
• Tiêu đề mục lục chung chung: các dòng như “Phần 1”, “Phần 2” không cho người đọc biết gì. Heading tốt tự làm mục lục tốt.
• Đặt mục lục trước cả đoạn mở đầu: người đọc nên thấy câu trả lời ngắn hoặc lời giới thiệu trước, rồi mới tới mục lục.

Mục lục cũng là một dạng liên kết nội bộ trong trang. Kết hợp với liên kết nội bộ sang các bài liên quan, bài viết vừa dễ đọc vừa dẫn người đọc đi tiếp trên website.

Câu hỏi thường gặp

Mục lục có giúp lên hạng Google không?

Google chưa công bố mục lục là yếu tố xếp hạng. Mục lục cải thiện trải nghiệm đọc và tạo sẵn điểm neo mà Google có thể dùng cho liên kết sâu trên đoạn trích.

Nên đặt mục lục ở đâu trong bài?

Thường sau đoạn mở đầu ngắn và trước mục H2 đầu tiên. Người đọc biết bài nói về gì rồi mới cần biết bài gồm những phần nào.

Mục lục thu gọn mặc định có ảnh hưởng không?

Mục lục chỉ là danh sách liên kết; thu gọn nó không giấu nội dung bài. Điều Google lưu ý là nội dung chính không nên bị giấu sau phần thu gọn hay tab.

Cách tạo mục lục trong WordPress không cần plugin?

Dùng mục HTML anchor trong phần Nâng cao của block Heading để đặt ID, rồi tạo một danh sách liên kết dạng #id ở đầu bài. Cách này hợp với vài bài quan trọng.

Có nên đưa H3 vào mục lục không?

Với bài dài nhiều mục con, có thể đưa H3 để người đọc tìm nhanh. Với bài vừa phải, chỉ H2 là đủ gọn.

Xem thêm: dịch vụ viết bài chuẩn SEO · focus keyword là gì.