Thiết kế nhận diện thương hiệu: logo, hệ màu, typography và brand guideline

Thiết kế nhận diện thương hiệu tại VIDCO GROUP là làm ra một hệ thống hình ảnh để người khác nhìn vào là nhận ra bạn, và đội của bạn tự dùng được mà không phải hỏi lại designer: logo, hệ màu, kiểu chữ, quy tắc trình bày, cùng các mẫu ứng dụng như danh thiếp, hồ sơ năng lực, template mạng xã hội và hướng dẫn giao diện website. Thứ bạn nhận về cuối cùng là bộ file gốc và một cuốn brand guideline, không phải vài tấm ảnh logo đẹp để đăng lên fanpage rồi thôi.

Trang này nói rõ bộ nhận diện gồm những gì, làm theo các bước nào, bạn nhận lại file gì, việc pháp lý nào bạn cần tự làm (tra cứu trùng, đăng ký nhãn hiệu) và cả những trường hợp chưa nên bỏ tiền thuê thiết kế.

Bộ nhận diện thương hiệu gồm những gì

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần đủ mọi hạng mục. Một quán cà phê mới mở cần biển hiệu, cốc, menu. Một công ty phần mềm bán cho doanh nghiệp lại cần hồ sơ năng lực, mẫu slide và giao diện web. Bảng dưới là các hạng mục thường gặp, phạm vi thực tế được chốt trong brief.

Hạng mục	Gồm những gì	Dùng để làm gì
Logo	Bản chính, bản ngang và dọc, biểu tượng rút gọn (icon), bản đơn sắc, bản âm dùng trên nền tối	Nhận diện được ở mọi kích thước, từ favicon trên tab trình duyệt tới biển hiệu
Hệ màu	Màu chính, màu phụ, màu trung tính; mã HEX, RGB cho màn hình và CMYK cho in ấn, thêm Pantone nếu in bao bì	Giữ màu nhất quán giữa website, ảnh quảng cáo và ấn phẩm in
Typography	Font tiêu đề, font nội dung, cỡ chữ và khoảng cách dòng gợi ý, font thay thế khi máy không cài được font chính	Văn bản, slide, website nhìn cùng một giọng
Yếu tố đồ họa	Họa tiết, khung, bộ icon, phong cách ảnh	Làm ấn phẩm mới mà không phải thiết kế lại từ đầu
Brand guideline	Vùng an toàn quanh logo, kích thước tối thiểu, cách đặt logo trên nền ảnh, danh sách những lỗi không được làm	Giao cho nhà in, agency, nhân viên mới mà không bị mỗi người sáng tạo một kiểu
Ứng dụng văn phòng	Danh thiếp, tiêu đề thư, phong bì, chữ ký email, mẫu slide	Giao dịch hằng ngày
Ứng dụng số	Ảnh đại diện, ảnh bìa, template bài đăng và story, khung cho ảnh quảng cáo	Đăng bài đều tay mà vẫn đúng nhận diện
Hồ sơ năng lực	Trang bìa, bố cục, cách trình bày số liệu và dự án	Gửi đối tác, nộp hồ sơ thầu
Hướng dẫn cho website	Màu nút bấm, kiểu chữ trên màn hình, khoảng trắng, icon	Bàn giao cho đội làm web để giao diện khớp với ấn phẩm

Ai trực tiếp thiết kế

Phần sáng tạo do anh Phạm Quang Huy, Creative Director của VIDCO, phụ trách. Anh làm cả UI/UX lẫn nhận diện thương hiệu, nên bộ nhận diện được nghĩ cho màn hình ngay từ đầu: logo phải còn đọc được khi thu về cỡ ảnh đại diện tròn, màu chính phải đủ tương phản khi làm nút bấm, font phải hiển thị đủ dấu tiếng Việt trên web. Xem thêm về đội ngũ VIDCO.

Nếu cần dựng luôn website theo nhận diện mới, bạn có thể xem thiết kế website chuẩn SEO hoặc thiết kế landing page cho một chiến dịch cụ thể. Làm chung một đầu mối giúp màu, chữ và ảnh trên web khớp với file guideline, thay vì mỗi bên hiểu một kiểu.

Quy trình thiết kế nhận diện thương hiệu

1. Brief và trao đổi: bạn là ai, bán cho ai, khác đối thủ ở điểm nào, tên thương hiệu đã chốt chưa, nhận diện cũ (nếu có) cần giữ lại yếu tố gì. VIDCO nhận các tài liệu bạn đang có: logo cũ, ảnh sản phẩm, hồ sơ công ty.
2. Rà soát thị trường: xem các đối thủ trực tiếp đang dùng màu, kiểu logo, kiểu chữ nào để tránh na ná. Ở bước này bạn nên tra cứu sơ bộ tên thương hiệu trên cơ sở dữ liệu nhãn hiệu của Cục Sở hữu trí tuệ trước khi đầu tư sâu.
3. Định hướng thị giác (moodboard): vài hướng khác nhau bằng hình tham khảo, bảng màu, kiểu chữ. Chốt hướng trước khi vẽ logo để không phải sửa vòng vo.
4. Phác thảo logo: các phương án theo hướng đã chọn, trình bày trên ứng dụng thật như danh thiếp, ảnh đại diện, biển hiệu, chứ không chỉ đặt trên nền trắng.
5. Chỉnh sửa: theo số vòng ghi trong hợp đồng. Mỗi vòng nên gom góp ý của những người có quyền quyết định thành một bản, tránh sửa theo ý từng người một.
6. Hoàn thiện hệ thống: hệ màu, typography, yếu tố đồ họa, phong cách ảnh.
7. Thiết kế ứng dụng: theo danh sách hạng mục đã chốt trong brief.
8. Viết brand guideline: quy tắc dùng logo, màu, chữ, ví dụ đúng và sai.
9. Bàn giao: file gốc, thông tin giấy phép font, guideline dạng PDF, kèm một buổi trao đổi ngắn với đội marketing hoặc nhà in của bạn.

File bàn giao và chuyện bản quyền font

Định dạng	Dùng khi nào
AI (Adobe Illustrator)	File gốc để chỉnh sửa về sau, gửi nhà in, gửi agency khác
SVG	Website, ứng dụng; dạng vector nhẹ, phóng to không vỡ nét
PDF vector	Gửi in, xem nhanh không cần phần mềm thiết kế; brand guideline cũng xuất PDF
PNG nền trong suốt	Chèn vào slide, tài liệu văn phòng, bài đăng mạng xã hội

Font chữ là phần hay bị bỏ qua. Nhiều font tải miễn phí trên mạng chỉ cho phép dùng cá nhân; đem dùng cho logo, bao bì hay quảng cáo thì cần giấy phép thương mại. Trước khi chốt, VIDCO kiểm tra giấy phép của từng font. Ưu tiên font có giấy phép cho phép dùng thương mại (nhiều font trên Google Fonts dùng giấy phép SIL Open Font License), còn nếu phương án đẹp nhất cần font trả phí thì báo trước để bạn mua bản quyền đứng tên doanh nghiệp. Font cũng phải hỗ trợ đủ dấu tiếng Việt, kiểm tra bằng chính tên sản phẩm và câu chữ của bạn.

Ảnh stock dùng trong ấn phẩm mẫu cũng vậy: ảnh nào có giấy phép, ảnh nào chỉ để minh họa bố cục đều được ghi rõ khi bàn giao. Việc chuyển giao quyền đối với thiết kế sau khi thanh toán được ghi trong hợp đồng, để doanh nghiệp dùng logo lâu dài và đứng tên đăng ký nhãn hiệu.

Tra cứu trùng và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu

Logo đẹp mà trùng hoặc gần giống nhãn hiệu người khác đã đăng ký cho cùng nhóm sản phẩm, dịch vụ thì có thể bị từ chối bảo hộ. Tệ hơn là phải đổi logo sau khi đã in biển, in bao bì. Vì vậy nên tra cứu trước khi chốt phương án.

• Tra cứu sơ bộ: Cục Sở hữu trí tuệ có cơ sở dữ liệu tra cứu nhãn hiệu trực tuyến, miễn phí. Nên tra theo phần chữ của tên thương hiệu và xem cả các nhãn có hình tương tự trong nhóm hàng hóa, dịch vụ bạn kinh doanh.
• Nộp đơn: đơn đăng ký nhãn hiệu nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ, trực tiếp hoặc trực tuyến, đứng tên doanh nghiệp của bạn. Đây là bước của chủ thương hiệu. VIDCO cung cấp mẫu nhãn và file đúng yêu cầu của hồ sơ; phần đánh giá khả năng bảo hộ nên hỏi luật sư hoặc tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp.
• Thời hạn: văn bằng bảo hộ nhãn hiệu có hiệu lực mười năm kể từ ngày nộp đơn và được gia hạn nhiều lần. Việc xét đơn thường kéo dài nhiều tháng, nên nộp sớm, đừng đợi in xong mọi thứ mới nộp.

Chi phí thiết kế nhận diện phụ thuộc vào gì

Yếu tố	Ảnh hưởng thế nào
Số hạng mục ứng dụng	Chỉ logo, màu và chữ khác hẳn một bộ đủ văn phòng, ứng dụng số, hồ sơ năng lực và hướng dẫn website
Làm mới hay tái định vị	Làm lại nhận diện cũ cần rà soát cái đang có, giữ yếu tố khách đã quen và lên kế hoạch chuyển đổi dần
Mức độ nghiên cứu	Có cần phỏng vấn khách hàng, phân tích đối thủ sâu hay chỉ rà soát nhanh
Số phương án và số vòng chỉnh sửa	Ghi trong hợp đồng; càng nhiều phương án song song thì càng nhiều giờ thiết kế
Bản quyền font và ảnh	Font thương mại, ảnh stock trả phí tính riêng theo giấy phép
Nội dung đi kèm	Hồ sơ năng lực cần viết nội dung mới hay chỉ dàn trang nội dung có sẵn
Tiến độ	Cần gấp thì phải dồn thêm người, lịch duyệt của bạn cũng phải nhanh tương ứng

VIDCO báo giá theo phạm vi sau khi nhận brief. Không có một gói cố định áp cho mọi ngành, vì một thương hiệu mỹ phẩm và một công ty logistics cần những hạng mục rất khác nhau.

Cách kiểm tra một bộ nhận diện trước khi nghiệm thu

Đừng nghiệm thu chỉ vì logo trông đẹp trên slide trình bày. Tự làm vài phép thử sau:

• Thu logo về cỡ favicon và ảnh đại diện tròn trên mạng xã hội. Còn nhận ra không?
• Đặt logo lên nền tối, lên ảnh sản phẩm, in đen trắng. Đã có bản phù hợp cho từng trường hợp chưa?
• Đặt cạnh logo của các đối thủ trực tiếp. Có dễ nhầm không?
• Kiểm tra độ tương phản giữa chữ và nền theo tiêu chuẩn WCAG khi dùng màu thương hiệu trên website.
• In thử danh thiếp. Màu in ra có lệch nhiều so với màn hình không, file đã có mã CMYK chưa?
• Đưa guideline cho một người ngoài đội thiết kế, nhờ họ tự làm một bài đăng. Họ có làm đúng mà không cần hỏi không?
• Font có đủ dấu tiếng Việt, có thông tin giấy phép rõ ràng không?
• Thư mục bàn giao có đặt tên dễ hiểu không, người mới vào công ty có tìm được đúng file không?

Khi nào không nên thuê thiết kế nhận diện

• Chưa chốt tên, chưa rõ bán cho ai: logo làm lúc này gần như chắc chắn phải làm lại.
• Đang thử sản phẩm, chưa biết mô hình có trụ được không: dùng một logo chữ đơn giản, một màu, một font rõ ràng là đủ. Đợi mô hình ổn định rồi đầu tư.
• Nhận diện hiện tại vẫn ổn, chỉ là ít người biết: vấn đề nằm ở độ phủ, không nằm ở logo. Tiền nên dồn vào tăng brand awareness trên các kênh khách hàng thật sự dùng.
• Bạn là chuyên gia hoặc người làm nghề tự do: thứ cần đầu tư là hình ảnh, nội dung và quan điểm của chính bạn. Đọc thêm về personal branding trước khi đặt làm logo.
• Chỉ cần một logo để in gấp: nói rõ ngay từ đầu để làm phạm vi nhỏ, không cần guideline dài.

Câu hỏi thường gặp

Thiết kế nhận diện thương hiệu mất bao lâu?

Tùy phạm vi. Phần lõi gồm logo, màu, chữ nhanh hơn nhiều so với bộ đủ ứng dụng và hồ sơ năng lực. Tiến độ từng giai đoạn được ghi trong hợp đồng, và phụ thuộc cả tốc độ duyệt bên bạn.

Bộ nhận diện khác gì so với chỉ thiết kế logo?

Logo chỉ là một phần. Bộ nhận diện gồm cả hệ màu, kiểu chữ, yếu tố đồ họa, quy tắc sử dụng và các ấn phẩm áp dụng, để mọi thứ doanh nghiệp làm ra về sau nhìn thống nhất.

Tôi được chỉnh sửa bao nhiêu lần?

Số vòng chỉnh sửa được thỏa thuận và ghi trong hợp đồng trước khi bắt đầu. Góp ý nên gom thành một bản cho mỗi vòng để hai bên không sửa lòng vòng.

Tôi có nhận file gốc không?

Có. Bàn giao gồm file AI, SVG, PDF vector, PNG nền trong suốt, brand guideline dạng PDF và thông tin giấy phép của các font đã dùng.

VIDCO có đăng ký nhãn hiệu thay tôi không?

Đơn đăng ký đứng tên doanh nghiệp của bạn và nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ. VIDCO chuẩn bị mẫu nhãn, file theo yêu cầu hồ sơ và khuyên bạn tra cứu trùng trước khi chốt logo. Phần tư vấn pháp lý chuyên sâu nên do luật sư hoặc tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp đảm nhận.

Có nhận diện mới rồi thì làm gì tiếp?

Cập nhật website, fanpage và mọi hồ sơ thương hiệu trên mạng theo cùng một tên, một logo, một bộ thông tin. Sự nhất quán này cũng là nền cho dịch vụ Entity, giúp Google nhận ra các hồ sơ đó cùng thuộc về một doanh nghiệp.

Đọc thêm

• Brand awareness là gì
• Personal branding là gì
• Thiết kế website chuẩn SEO
• Thiết kế landing page
• Dịch vụ Entity
• Đội ngũ VIDCO GROUP