Câu hỏi “đối thủ của Viettel là ai” có một câu trả lời hiển nhiên — các nhà mạng khác — và một câu trả lời đúng hơn: tuỳ bạn hỏi về mảng kinh doanh nào. Viettel không còn là một nhà mạng thuần tuý, nên bản đồ đối thủ cũng phải chia theo mảng.
Ba vòng cạnh tranh
| Vòng | Cạnh tranh ở đâu | Đối thủ là ai |
|---|---|---|
| Vòng 1 — viễn thông truyền thống | Thuê bao di động, internet cố định, giá cước, vùng phủ | Các nhà mạng trong nước |
| Vòng 2 — dịch vụ thay thế | Nhắn tin, gọi thoại, xem nội dung — những thứ từng là nguồn thu của nhà mạng | Nền tảng OTT, mạng xã hội, dịch vụ nội dung trực tuyến |
| Vòng 3 — dịch vụ số và doanh nghiệp | Thanh toán, điện toán đám mây, an toàn thông tin, giải pháp cho tổ chức | Công ty công nghệ trong nước và nhà cung cấp dịch vụ đám mây quốc tế |
Vòng nào nguy hiểm nhất
Không phải vòng 1. Cạnh tranh với nhà mạng khác là cuộc đua quen thuộc, luật chơi rõ ràng, chủ yếu về giá và vùng phủ.
Nguy hiểm hơn là vòng 2, vì các nền tảng OTT không cạnh tranh trực diện mà lấy đi nguồn thu: khi người dùng nhắn tin và gọi thoại qua ứng dụng miễn phí, doanh thu thoại và tin nhắn của nhà mạng co lại, trong khi nhà mạng vẫn phải đầu tư hạ tầng để chính các ứng dụng đó chạy được. Đây là tình huống bị đẩy xuống vai trò cung cấp hạ tầng — có lưu lượng nhưng mất phần giá trị gia tăng.
Phản ứng hợp lý, và cũng là điều Viettel làm, là đi lên chuỗi giá trị: tự cung cấp dịch vụ số thay vì chỉ bán đường truyền. Nhưng bước đó lại đưa họ vào vòng 3, nơi đối thủ là các công ty công nghệ có văn hoá sản phẩm khác hẳn.
Lợi thế Viettel mang theo khi bước sang vòng 3
| Lợi thế | Vì sao có giá trị |
|---|---|
| Tệp khách hàng sẵn có quy mô lớn | Chi phí tiếp cận khách cho sản phẩm mới thấp hơn nhiều so với công ty mới |
| Hạ tầng và trung tâm dữ liệu trong nước | Quan trọng với khách hàng có yêu cầu về dữ liệu đặt tại Việt Nam |
| Mạng lưới phân phối tới cấp huyện | Tiếp cận được nhóm khách mà nền tảng thuần trực tuyến khó với tới |
| Uy tín thương hiệu tích luỹ lâu năm | Rút ngắn thời gian tạo niềm tin cho sản phẩm mới |
Khung này áp vào doanh nghiệp của bạn thế nào
- Liệt kê đối thủ theo từng nguồn doanh thu, không liệt kê theo ngành. Mỗi dòng doanh thu có bản đồ đối thủ riêng.
- Tìm “vòng 2” của mình — thứ đang thay thế nhu cầu của khách mà không mang hình dạng đối thủ trực tiếp. Đây thường là mối đe doạ bị nhận ra muộn nhất.
- Kiểm tra bạn đang ở đâu trong chuỗi giá trị. Nếu chỉ cung cấp phần “hạ tầng” mà người khác lấy phần giá trị gia tăng, biên lợi nhuận sẽ bị bào mòn dần.
- Kiểm kê tài sản khó sao chép: dữ liệu khách hàng, mạng lưới, uy tín. Đây là thứ bạn mang theo khi mở sản phẩm mới.
Xem thêm chiến lược marketing của Viettel.
Ghi chú: bài viết phân tích dựa trên định vị và hoạt động quan sát được trên thị trường. Các nhận định về thị phần hay quy mô là đánh giá định tính, không phải số liệu công bố chính thức của doanh nghiệp.
Đọc thêm
- Chiến lược marketing của Grab — case study nền tảng gọi xe
- Đối thủ cạnh tranh của Cocoon — bản đồ cạnh tranh mỹ phẩm Việt
- Dịch vụ Content Marketing — xây nội dung thương hiệu
- Dịch vụ SEO tổng thể — để khách tìm thấy bạn trước đối thủ
Câu hỏi thường gặp
Đối thủ lớn nhất của Viettel là ai?
Tuỳ mảng. Ở viễn thông truyền thống là các nhà mạng trong nước; ở mảng dịch vụ số là các công ty công nghệ và nhà cung cấp đám mây; còn về nguồn thu thoại — tin nhắn thì các nền tảng OTT mới là thứ bào mòn mạnh nhất.
Vì sao nhà mạng lại sợ ứng dụng nhắn tin miễn phí?
Vì chúng thay thế nguồn thu truyền thống trong khi vẫn cần hạ tầng của nhà mạng để hoạt động. Nhà mạng chịu chi phí đầu tư nhưng mất phần giá trị gia tăng.
Cách phân tích đối thủ này áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ được không?
Được, và nên. Nguyên tắc là liệt kê đối thủ theo từng nguồn doanh thu thay vì theo ngành hàng — cách này cho bức tranh chính xác hơn nhiều.
Làm sao phát hiện đối thủ “vòng 2” của mình?
Hỏi khách rằng nếu không dùng dịch vụ của bạn thì họ giải quyết nhu cầu đó bằng cách nào. Câu trả lời thường không phải tên một đối thủ mà là một cách làm khác hẳn.
Chưa rõ ai đang thật sự cạnh tranh với bạn?
Vidco Group dựng bản đồ đối thủ trên kênh tìm kiếm — thấy rõ ai đang đứng cùng bạn trước mặt khách hàng.
