“Giảm cân không cần ăn kiêng”, “duy nhất hôm nay”, “khách hàng đánh giá 5 sao tuyệt đối” — những câu quảng cáo quen mắt này đều có thể là quảng cáo sai sự thật, tùy vào việc thông tin đưa ra có đúng với thực tế sản phẩm hay không. Ranh giới giữa “quảng cáo hấp dẫn” và “quảng cáo sai sự thật” không nằm ở mức độ hào hứng của câu chữ, mà ở việc thông tin đó có kiểm chứng được hay không.
Bài này nói rõ khái niệm theo luật, các dạng vi phạm phổ biến, mức phạt đọc được từ nghị định hiện hành, và trách nhiệm mới của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo (KOL, KOC) từ năm 2026.
Quảng cáo sai sự thật là gì theo luật
Luật Quảng cáo không dùng riêng cụm từ “sai sự thật” như một định nghĩa độc lập, mà quy định tại Điều 8 (các hành vi bị cấm) và Điều 19 (yêu cầu về nội dung quảng cáo): nội dung quảng cáo phải bảo đảm trung thực, chính xác, rõ ràng, không gây thiệt hại cho người sản xuất, kinh doanh và người tiếp nhận quảng cáo. Nói cách khác, một quảng cáo bị coi là sai sự thật khi thông tin về sản phẩm — công dụng, chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ, giá, số lượng — không đúng với thực tế, hoặc khiến người xem hiểu nhầm về các yếu tố này.
Các dạng vi phạm thường gặp
| Dạng vi phạm | Ví dụ thực tế |
|---|---|
| Phóng đại công dụng | Nói thực phẩm chức năng “điều trị khỏi” một bệnh cụ thể, trong khi sản phẩm chỉ có tác dụng hỗ trợ |
| So sánh không có căn cứ, dùng từ tuyệt đối | Tự xưng “số một thị trường”, “duy nhất”, “vượt trội hẳn mọi đối thủ” mà không có số liệu kiểm chứng được công khai |
| Review giả, đánh giá dựng sẵn | Thuê viết đánh giá 5 sao hàng loạt cho sản phẩm chưa ai thực sự dùng, hoặc ảnh “khách hàng thật” là ảnh lấy từ nguồn khác |
| Gây nhầm lẫn về khả năng cung cấp | Quảng cáo “còn 2 suất cuối” liên tục trong nhiều tháng để tạo cảm giác khan hiếm giả |
| Sai nguồn gốc, xuất xứ | Ghi “hàng Nhật nội địa” cho sản phẩm không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc đó |
Chưa chắc nội dung quảng cáo của bạn có đang phóng đại không?
VIDCO rà lại câu chữ trong quảng cáo, so sánh với thông tin sản phẩm thật, chỉ ra chỗ dễ bị coi là gây hiểu nhầm trước khi bạn tiếp tục chạy ngân sách.
Mức phạt đọc được từ nghị định hiện hành
Văn bản xử phạt hành chính đang áp dụng là Nghị định 38/2021/NĐ-CP (29/3/2021), được sửa đổi bởi Nghị định 128/2022/NĐ-CP (30/12/2022). Mức phạt tối đa cho một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quảng cáo là một trăm triệu đồng với cá nhân, hai trăm triệu đồng với tổ chức. Theo khoản 2 Điều 5 (sửa tại khoản 2 Điều 1 Nghị định 128/2022/NĐ-CP), mức phạt tiền quy định tại các chương về hành vi vi phạm là mức áp dụng với cá nhân; tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi mức đó, trừ trường hợp được quy định riêng.
| Hành vi vi phạm | Mức phạt với cá nhân |
|---|---|
| Quảng cáo sai sự thật về bản chất, công dụng, chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm | Mười triệu đồng đến mười lăm triệu đồng |
| Quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ | Sáu mươi triệu đồng đến tám mươi triệu đồng |
Với tổ chức, mức phạt gấp đôi khung trên theo nguyên tắc chung đã nêu. Ngoài phạt tiền, nghị định còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả: buộc cải chính thông tin sai sự thật, buộc xin lỗi bằng văn bản đối với các bên liên quan. Tại thời điểm biên soạn bài này (06/10/2026), chưa tìm thấy nghị định chính thức thay thế Nghị định 38/2021/NĐ-CP để đồng bộ với Luật 75/2025/QH15 — chỉ có thông tin về dự thảo chưa xác nhận đã ban hành, nên bài này không dùng số liệu từ dự thảo đó.
Trách nhiệm mới của KOL, KOC từ 2026
Trước Luật 75/2025/QH15, Luật Quảng cáo 2012 không có điều khoản riêng xác định trách nhiệm của người review, giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội. Từ 01/01/2026, Điều 15a (mới) quy định người chuyển tải sản phẩm quảng cáo — bao gồm KOL, KOC — phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu nội dung quảng cáo không đáp ứng yêu cầu tại Điều 19, bên cạnh nghĩa vụ về thuế đối với doanh thu từ dịch vụ quảng cáo và nghĩa vụ cung cấp tài liệu khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Điều này thay đổi cách cả nhãn hàng và người review cần làm việc với nhau: hợp đồng booking nên ghi rõ ai kiểm duyệt nội dung cuối, ai chịu trách nhiệm nếu thông tin sản phẩm trong video không đúng. Xem thêm về khung pháp lý mới ở bài luật quảng cáo mới nhất và cách làm việc với KOL/KOC đúng quy trình.
Cách tự kiểm tra một mẫu quảng cáo trước khi đăng
- Mọi số liệu nêu ra có nguồn kiểm chứng được không — nếu không chắc, bỏ số liệu, chỉ nói định tính.
- Có đang dùng từ tuyệt đối (“số một”, “duy nhất”, “vượt trội hẳn mọi đối thủ”, “hoàn hảo tuyệt đối”) mà không có căn cứ công khai không.
- Thông tin khuyến mãi có đúng thời điểm thật không — tránh lặp lại “ưu đãi cuối cùng” liên tục nhiều tháng.
- Hình ảnh, video sử dụng có phải của chính sản phẩm/khách hàng thật không, hay lấy từ nguồn khác rồi gắn nhãn giả.
- Nếu có KOL/KOC tham gia, đã thống nhất rõ ai kiểm duyệt nội dung cuối trước khi đăng chưa.
Xem thêm cách viết nội dung giới thiệu sản phẩm đúng mực ở mẫu bài viết giới thiệu sản phẩm.
Sai lầm hay gặp
- Nghĩ “ai cũng viết vậy” là an toàn: việc nhiều quảng cáo khác cũng dùng từ phóng đại không làm giảm rủi ro bị xử phạt cho quảng cáo của bạn.
- Chỉ sửa quảng cáo chính, bỏ qua nội dung KOL đăng lại: trách nhiệm giờ áp dụng cho cả người chuyển tải, không chỉ nhãn hàng.
- Dùng review dựng sẵn vì “chưa ai phát hiện”: rủi ro không mất đi chỉ vì chưa bị kiểm tra, và biện pháp khắc phục hậu quả (buộc cải chính, xin lỗi) ảnh hưởng uy tín nhiều hơn chi phí sửa nội dung từ đầu.
Đọc thêm: Xem quảng cáo kiếm tiền có thật không
Câu hỏi thường gặp
Quảng cáo sai sự thật là gì theo luật Việt Nam?
Là quảng cáo có nội dung không đúng với thực tế về bản chất, công dụng, chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm, hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, cung cấp sản phẩm — vi phạm yêu cầu trung thực, chính xác tại Điều 19 Luật Quảng cáo.
Mức phạt quảng cáo sai sự thật hiện nay là bao nhiêu?
Theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP (sửa bởi Nghị định 128/2022/NĐ-CP), quảng cáo sai sự thật về bản chất, công dụng, chất lượng, nguồn gốc bị phạt từ mười triệu đến mười lăm triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức. Mức phạt tối đa một hành vi là một trăm triệu đồng (cá nhân) hoặc hai trăm triệu đồng (tổ chức).
KOL quảng cáo sai sự thật có bị phạt không?
Có. Từ 01/01/2026, theo Điều 15a Luật Quảng cáo (bổ sung bởi Luật 75/2025/QH15), người chuyển tải sản phẩm quảng cáo (gồm KOL, KOC) chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu nội dung không đáp ứng yêu cầu tại Điều 19.
Dùng từ tuyệt đối như “số một”, “duy nhất” trong quảng cáo có bị coi là sai sự thật không?
Có thể, nếu không có căn cứ kiểm chứng công khai cho tuyên bố đó. Cách an toàn hơn là tránh từ tuyệt đối, chỉ nói công dụng cụ thể có thể chứng minh.
Phát hiện quảng cáo sai sự thật của mình đã đăng thì nên làm gì?
Nên gỡ hoặc sửa nội dung ngay, vì nghị định có quy định buộc cải chính thông tin sai sự thật, buộc xin lỗi bằng văn bản — xử lý sớm luôn tốt hơn chờ bị kiểm tra.
Muốn rà lại toàn bộ nội dung quảng cáo đang chạy trước khi bị nhắc nhở?
VIDCO kiểm tra câu chữ, số liệu, hình ảnh trong các mẫu quảng cáo số của bạn, chỉ ra điểm dễ bị coi là gây hiểu nhầm.
Đọc thêm
- Luật quảng cáo mới nhất
- Dịch vụ booking KOL/KOC
- Mẫu bài viết giới thiệu sản phẩm
- Giấy phép quảng cáo — cần loại nào
Bài tổng hợp, không thay tư vấn pháp lý.
