Tiêu chí đánh giá backlink: bảng chấm điểm 10 mục

Bài này đưa ra bộ tiêu chí đánh giá backlink dạng bảng chấm điểm, dùng được cho cả hai việc: xem xét một nguồn link trước khi đặt bài, và rà lại các link đã có. Mỗi tiêu chí có cách kiểm bằng công cụ miễn phí hoặc bằng mắt, không phụ thuộc vào một chỉ số tổng hợp duy nhất.

Vì sao không dùng luôn điểm domain của các công cụ? Vì những điểm đó do từng hãng tự tính theo thuật toán riêng, dễ bị thổi lên bằng link rác, và Google không dùng chúng. Điểm domain hữu ích để lọc sơ bộ, nhưng quyết định cuối cùng nên dựa trên các tiêu chí kiểm được dưới đây. Nếu bạn cần định nghĩa thế nào là link tốt trước, đọc bài backlink tốt là gì.

Tiêu chí 1 và 2: liên quan chủ đề ở cấp website và cấp bài

Website: đọc trang chủ, menu và vài chuyên mục. Website có tập trung vào một nhóm chủ đề gần với ngành của bạn không? Chấm 2 điểm nếu cùng ngành hoặc ngành lân cận rõ ràng, 1 điểm nếu là báo tổng hợp có chuyên mục phù hợp, 0 điểm nếu viết đủ mọi thứ không theo trật tự nào.

Bài viết: bài chứa link có bàn đúng vấn đề mà trang đích giải quyết không? Đây là tiêu chí nặng nhất. Một bài lạc đề làm mất gần hết giá trị, dù website mạnh đến đâu.

Tiêu chí 3: lưu lượng truy cập thật

Dùng Ahrefs, Semrush hoặc Similarweb để xem ước lượng lưu lượng và xu hướng qua ít nhất một năm. Hướng dẫn chi tiết có trong bài cách check traffic website. Những gì cần để ý:

• Đường lưu lượng ổn định hoặc tăng đều thì tốt. Đường rơi dốc đứng sau một đợt cập nhật của Google là dấu hiệu website từng bị hạ hạng.
• Lưu lượng đến từ những từ khóa liên quan tới chủ đề của website, không phải từ vài từ khóa lạ không dính gì.
• Lưu lượng phân bố vào nhiều trang, không chỉ dồn vào trang chủ.

Nhớ rằng các con số này là ước lượng. Dùng để so sánh tương đối giữa các nguồn, không dùng như số liệu tuyệt đối.

Tiêu chí 4: website và trang chứa link có được lập chỉ mục

Tìm bằng cú pháp site:tenmien trên Google để xem website có trang nào được lập chỉ mục không, rồi tìm URL cụ thể của bài chứa link. Nếu bài đã đăng vài tuần mà vẫn không có trong kết quả, Google có thể đã thu thập nhưng chọn không lập chỉ mục, thường do nội dung mỏng hoặc website bị đánh giá thấp. Cách kiểm chi tiết hơn có trong bài cách kiểm tra Google index.

Tiêu chí 5 và 6: số link ra và cách website đối xử với link ra

Mở vài bài gần đây của website và đếm link trỏ ra ngoài. Một bài báo hay bài chuyên môn thường dẫn vài nguồn có chọn lọc. Một bài có hàng chục link sang đủ ngành nghề, mỗi link một anchor thương mại, là bài được lắp ghép để bán link.

Tiếp theo, xem website gắn thuộc tính gì cho link ra. Website đánh dấu sponsored cho bài tài trợ là website tuân thủ chính sách, và điều đó là điểm cộng về độ an toàn, dù link không phải dofollow. Website công khai rao “nhận đăng bài dofollow” cho mọi chủ đề thì ngược lại.

Tiêu chí 7: lịch sử tên miền

Dùng Wayback Machine (web.archive.org) để xem tên miền đã từng hiển thị gì qua các năm. Những điều cần cảnh giác:

• Tên miền từng là website của một doanh nghiệp khác, rồi bỗng thành trang tin tổng hợp: rất có thể là tên miền hết hạn được mua lại để bán link.
• Từng có nội dung thuộc lĩnh vực nhạy cảm như cá cược, thuốc không rõ nguồn gốc.
• Có những khoảng trống dài không hoạt động.

Kết hợp với hồ sơ backlink của chính website nguồn: link trỏ về website đó có tự nhiên không, hay cũng toàn là link mua. Công cụ và cách đọc hồ sơ link có trong bài kiểm tra backlink.

Tiêu chí 8: dấu hiệu spam trên website

• Bài viết đọc như máy dịch hoặc sinh tự động, không tác giả, không ngày cập nhật.
• Trang “liên hệ” chỉ có biểu mẫu, không có tổ chức hay người chịu trách nhiệm.
• Có trang bảng giá đăng bài công khai kèm cam kết dofollow.
• Quảng cáo che nội dung, chuyển hướng lạ trên điện thoại.
• Cùng một mẫu giao diện, cùng cấu trúc bài với hàng loạt website khác, dấu hiệu thường thấy của mạng lưới PBN.

Tiêu chí 9 và 10: vị trí link và anchor text

Link trong thân bài, giữa một đoạn có nội dung, được chấm cao hơn link ở chân trang, thanh bên hay danh sách cuối bài. Anchor nên mô tả tự nhiên, phù hợp với câu văn chứa nó: tên thương hiệu, địa chỉ website hoặc một cụm mô tả. Google khuyên anchor text mô tả, ngắn gọn và liên quan, đồng thời lưu ý các chữ trước và sau link cũng có ý nghĩa. Anchor là đúng một từ khóa thương mại, lặp lại ở nhiều nguồn, được chấm thấp.

Bảng chấm điểm tổng hợp

Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 2 điểm, tổng tối đa 20 điểm. Đây là một khung gợi ý để bạn tự chấm, không phải tiêu chuẩn của Google, và bạn nên điều chỉnh trọng số theo ngành.

Cách đọc kết quả: từ 15 điểm trở lên là nguồn đáng đặt. Từ 10 đến 14 điểm, cân nhắc theo mục tiêu, ví dụ chấp nhận nếu mục đích chính là nhận diện thương hiệu. Dưới 10 điểm, bỏ qua. Riêng tiêu chí 2 và tiêu chí 8, nếu bị 0 điểm thì loại luôn bất kể tổng điểm.

Ví dụ minh họa: chấm hai nguồn cho cùng một trang

Giả sử bạn có trang dịch vụ vệ sinh công nghiệp và được chào hai nguồn. Đây là ví dụ dựng để minh họa cách dùng bảng, không phải trường hợp thật.

Nguồn A là một trang tin tổng hợp có điểm domain cao trên công cụ. Bài dự kiến nằm trong chuyên mục “doanh nghiệp”, cạnh bài về vay tiêu dùng và mỹ phẩm, bài không được nối từ trang chủ. Người bán cam kết dofollow. Chấm nhanh: chủ đề website 0, chủ đề bài 1, lưu lượng 2, lập chỉ mục 1, số link ra 0, chính sách link ra 0, lịch sử tên miền 1, dấu hiệu spam 0, vị trí 2, anchor 1. Tổng 8 điểm, lại bị 0 ở tiêu chí 8, nên loại.

Nguồn B là website của một hiệp hội quản lý tòa nhà, lưu lượng thấp hơn nhiều. Bài là hướng dẫn bảo trì định kỳ, dẫn link tới bảng kiểm của bạn, website gắn sponsored cho bài có tài trợ. Chấm: chủ đề website 2, chủ đề bài 2, lưu lượng 1, lập chỉ mục 2, số link ra 2, chính sách link ra 2, lịch sử 2, spam 2, vị trí 2, anchor 2. Tổng 19 điểm.

Nếu chỉ nhìn điểm domain, nhiều người sẽ chọn nguồn A. Bảng chấm cho thấy nguồn B an toàn hơn và gần khách hàng hơn, dù link gắn sponsored.

Hoặc xem cách VIDCO chọn nguồn trong dịch vụ backlink báo và dịch vụ SEO offpage.

Câu hỏi thường gặp

Có nên chỉ nhìn DA hoặc DR để chọn backlink?

Không. Đó là chỉ số của công cụ bên thứ ba, dễ bị thổi lên và Google không dùng. Hãy dùng để lọc sơ bộ, rồi chấm theo chủ đề, lưu lượng thật và dấu hiệu spam.

Tiêu chí nào quan trọng nhất?

Mức liên quan chủ đề của bài chứa link và việc website không có dấu hiệu spam. Hai tiêu chí này bị điểm 0 thì nên loại nguồn đó.

Link nofollow có nên chấm điểm không?

Có, nhưng mục tiêu khác: đánh giá theo người đọc và nhận diện thương hiệu. Một link nofollow trên báo đúng ngành vẫn có thể đạt điểm cao ở hầu hết tiêu chí.

Bao lâu nên chấm lại các nguồn đã có?

Nên rà định kỳ, ví dụ mỗi quý, vì website nguồn có thể đổi chủ, bị gỡ bài hoặc bị hạ hạng sau các đợt cập nhật.